Materace przeciwodleżynowe rurowe
Opieka nad bliską osobą leżącą to odpowiedzialne zadanie. Rozumiemy, że jednym z wyzwań, z jakimi się mierzysz, jest profilaktyka odleżyn. Są to zmiany skórne, jednak odpowiednia profilaktyka pomaga minimalizować ryzyko ich powstawania.
Z pomocą przychodzą materace przeciwodleżynowe rurowe. To sprzęt medyczny, który pomaga w zapobieganiu powstawaniu nowych zmian oraz wspomaga proces opieki nad już istniejącymi ranami (od II do IV stopnia). Zastosowana w nich technologia ułatwia odciążenie tkanek, przynosząc ulgę pacjentowi i wspierając Twoją codzienną opiekę.
Dla kogo przeznaczone są materace odleżynowe rurowe?
Ten rodzaj materaca jest przydatnym elementem opieki, jeśli Twój bliski:
- Jest całkowicie unieruchomiony i spędza w łóżku całą dobę.
- Ma wysokie lub bardzo wysokie ryzyko rozwoju odleżyn (ocenione w skali Braden poniżej 12 pkt lub w skali Norton poniżej 14 pkt).
- Jest w trakcie leczenia odleżyn stopnia II, III, a nawet IV, gdzie istotne jest odciążenie uszkodzonych tkanek.
- Przeszedł operację, uraz lub cierpi na choroby neurologiczne, które w znacznym stopniu ograniczają jego mobilność.
- Korzystał z podstawowego materaca bąbelkowego, który w obecnej sytuacji okazał się niewystarczający.
Materac rurowy czy bąbelkowy? Wybór, który ułatwia dbałość o skórę
Dopasowanie odpowiedniego rozwiązania do stanu pacjenta wspiera proces profilaktyki. Choć oba systemy to materace zmiennociśnieniowe, ich budowa i przeznaczenie się różnią. Wybór niedopasowany do stanu pacjenta może nie przynieść oczekiwanych rezultatów.
Materac bąbelkowy to rozwiązanie podstawowe, przeznaczone do profilaktyki u osób z niskim ryzykiem, które zachowały jeszcze część mobilności. Jego niskie komory oferują zmianę punktów podparcia. W przypadku pacjentów stale leżących, z już istniejącymi ranami, rozwiązanie to może okazać się niewystarczające.
Materac rurowy to system wspomagający profilaktykę. Jego wysokie, niezależne cylindry (rury) ułatwiają zanurzenie ciała i odciążenie tkanek w naprzemiennych cyklach. Takie działanie sprzyja zmniejszeniu ucisku, co wspomaga procesy regeneracyjne. Co więcej, jego modułowa budowa ułatwia konserwację sprzętu – uszkodzoną rurę można wymienić, co stanowi zaletę w porównaniu do modeli jednoczęściowych.
Porównanie kluczowych cech
| Cecha porównawcza | Materac bąbelkowy | Materac rurowy |
|---|---|---|
| Przeznaczenie | Profilaktyka krótkoterminowa, niskie ryzyko | Wspomaganie leczenia i profilaktyka, średnie do bardzo wysokiego ryzyka |
| Wspomaganie leczenia ran | Tylko stopień I (zaczerwienienia) | Stopnie II, III i IV (rany otwarte, martwica) |
| Wysokość komór | Niska (ok. 5–7 cm) | Wysoka (od 10 cm do ponad 20 cm) |
| Odporność na uszkodzenia | Niska (przebicie wyłącza cały materac) | Wysoka (możliwość wymiany pojedynczej rury) |
| Maksymalne obciążenie | Zwykle do 120 kg | Od 130 kg do ponad 250 kg (modele bariatryczne) |
| Możliwość odciążenia rany | Brak | Tak, poprzez wyjęcie rury pod konkretnym miejscem |
Jak wybrać materac rurowy przeciwodleżynowy? Poznaj zastosowane rozwiązania
Wybór odpowiedniego modelu nie musi być skomplikowany. Warto zwrócić uwagę na kilka parametrów, które przekładają się na komfort pacjenta i wsparcie procesu opieki. Wyjaśnimy je w prosty sposób.
Cykl pracy pompy (1-w-2 vs 1-w-3)
To zasada, według której pompa napełnia i opróżnia komory. W systemie 1-w-2 (A/B) na zmianę pompowana jest co druga rura. Bardziej zaawansowany system 1-w-3 (A/B/C) w danym momencie opróżnia co trzecią rurę, pozostawiając dwie napompowane. Oznacza to, że ciało pacjenta ma większą powierzchnię podparcia, a zmiany ciśnienia są łagodniejsze. Przekłada się to na korzyść – pacjent odczuwa większy komfort i stabilność, co ułatwia łagodzenie dolegliwości. Spokojniejszy sen sprzyja regeneracji.
Materiał wykonania (Nylon/PVC vs TPU)
Rury materaca mogą być wykonane z nylonu powlekanego PVC lub z poliuretanu termoplastycznego (TPU). Materiał TPU jest elastyczny i nie wymaga chemicznych zmiękczaczy (ftalanów). Wykazuje też dużą odporność na ciągłą pracę. Wybierając materac z rurami z TPU, stawiasz na dłuższą pracę urządzenia i wsparcie dla delikatnej skóry pacjenta.
System Low Air Loss (LAL) – kontrola mikroklimatu
W tej technologii wybrane komory materaca mają tysiące mikroskopijnych otworów. Przez te otwory przepływa powietrze, które tworzy "poduszkę powietrzną" między skórą a powierzchnią materaca. Dzięki temu system LAL wspomaga odprowadzanie wilgoci, pomagając zapobiegać maceracji (rozmiękaniu) naskórka. Wentylowana skóra jest bardziej odporna na uszkodzenia, co wspomaga procesy regeneracyjne.
Rozciągliwy pokrowiec
Zewnętrzny pokrowiec z elastycznego, paroprzepuszczalnego i wodoodpornego materiału to ważny element. Taki materiał rozciąga się w wielu kierunkach, dopasowując się do ciała. Ułatwia to minimalizowanie "efektu hamaka", podczas którego napięta tkanina mogłaby podrażniać skórę. W ten sposób pacjent jest zabezpieczany przed wpływem sił ścinających, które przyczyniają się do powstawania odleżyn podczas zmiany pozycji.
Funkcje, które wspierają bezpieczeństwo Twojego bliskiego
Materace rurowe są wyposażone w szereg systemów, które ułatwiają zachowanie ciągłości działania i wspierają bezpieczeństwo pacjenta.
- System Cell-on-Cell – dzięki dwuwarstwowej budowie rur, ich dolna część pozostaje napompowana. W razie awarii zasilania górna część opróżni się, jednak pacjent jest zabezpieczony przed bezpośrednim opadnięciem na stelaż łóżka. Zabezpieczenie to wspiera podparcie przez określony czas.
- Zawór reanimacyjny (CPR) – w sytuacji nagłej, pociągnięcie za specjalny zawór przyspiesza opróżnianie materaca. Umożliwia to szybsze rozpoczęcie masażu serca na stabilnym podłożu.
- Inteligentne alarmy – pompa stale monitoruje ciśnienie. Głośny alarm dźwiękowy i wizualny poinformuje Cię o jego spadku (np. z powodu rozłączenia przewodu) lub o braku zasilania, dając Ci czas na reakcję.
- Funkcja poduszki – pierwsze komory pod głową są na stałe wyłączone z cyklu zmiennociśnieniowego. Tworzą stabilną poduszkę, która minimalizuje odczucie "pływania" głowy i wspiera spokojniejszy sen.
Jak uniknąć najczęstszych błędów przy wyborze i użytkowaniu?
- Niedopasowanie do wagi pacjenta – zwracaj uwagę na to, by maksymalne obciążenie materaca było wyższe od wagi pacjenta. Wspiera to prawidłową pracę pompy.
- Ignorowanie zjawiska "bottoming-out" – po ułożeniu pacjenta na materacu, wsuń dłoń pod opróżnioną komorę w miejscu pośladków. Jeśli wyczuwasz stelaż lub bazowy materac piankowy, ciśnienie może być zbyt niskie. Zwiększ je na pompie, aby zminimalizować ryzyko ucisku.
- Zapominanie o trybie statycznym – podczas karmienia, zmiany opatrunków czy przenoszenia pacjenta warto włączać tryb statyczny. Usztywnia on materac, wspomagając stabilność.
- Niewłaściwa pielęgnacja – czyść pokrowiec zgodnie z instrukcją, używając łagodnych środków dezynfekujących. Odpowiednia higiena pomaga w minimalizowaniu ryzyka infekcji.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak czyścić i dezynfekować materac rurowy?
Zewnętrzny pokrowiec można najczęściej prać w pralce lub czyścić powierzchniowo środkami do dezynfekcji o neutralnym pH. Unikaj preparatów na bazie chloru i alkoholu, które mogą uszkodzić materiał. Poszczególne rury można wyjmować i myć oddzielnie.
Jaki wynik w skali Braden lub Norton sugeruje użycie materaca rurowego?
Materac rurowy jest często stosowany u pacjentów z wynikiem poniżej 12 punktów w skali Braden lub poniżej 14 punktów w skali Norton. Oznacza to wysokie ryzyko rozwoju odleżyn.
Czy pompa materaca pracuje głośno i przeszkadza w nocy?
Nowoczesne pompy są projektowane z myślą o komforcie. Generują cichy, jednostajny szum, który zazwyczaj nie zakłóca snu pacjenta.
Co się stanie, gdy zabraknie prądu?
W modelach z funkcją Cell-on-Cell dolna część komór może pozostać napompowana, wspierając bezpieczne podparcie dla pacjenta. Pompa wyposażona w alarm braku zasilania poinformuje Cię o zaistniałej sytuacji.
Jak uzyskać refundację NFZ na materac rurowy?
Aby uzyskać dofinansowanie, potrzebne jest zlecenie od lekarza na wyrób medyczny o kodzie S.04.01. Ten kod jest przeznaczony dla pacjentów z odleżynami (stopień II-IV) lub z chorobami neurologicznymi uniemożliwiającymi samodzielną zmianę pozycji, co musi być potwierdzone odpowiednią punktacją w skali Barthel lub Braden.
Czy na materac można położyć zwykłe prześcieradło?
Tak, ale najlepiej sprawdzą się prześcieradła z dżerseju lub innych elastycznych materiałów. Zaleca się unikanie grubych, sztywnych tkanin i dodatkowych podkładów, które mogłyby ograniczyć odpowiednie działanie materaca.
Jaka jest żywotność materaca z PVC, a jaka z TPU?
Materace z rurami z TPU (poliuretanu) charakteryzują się dłuższą żywotnością w porównaniu do modeli z PVC. TPU wykazuje większą odporność na zmęczenie materiału, pękanie i działanie środków dezynfekcyjnych, co ułatwia długoterminowe użytkowanie.